Hoe stel je betrouwbare, ketenbrede CO2-rapportages op in de sierteeltsector?

Hedgehog en Hamiplant berekenden in een project van Topsector Logistiek de CO₂-voetafdruk van drie verschillende planten: van zaadje tot retailer. Ze deden dat met de Carbon Added Accounting-methode, om te beoordelen in hoeverre de methode toepasbaar en schaalbaar is binnen bestaande kaders, zoals FloriPEFCR en het GHG-protocol. De focus lag op betrouwbare data verzamelen en praktische lessen vaststellen, zodat ook andere partijen in de sierteelt eenvoudig betrouwbare CO₂-rapportages kunnen opstellen.

Betrokken partijen

Van januari tot oktober 2025 begeleidde Hedgehog Hamiplant, namens Topsector Logistiek, bij het in kaart brengen van drie volledige waardeketens: van zaadje tot retailer. De analyse gebeurde in nauwe samenwerking met kwekers en transporteurs. Door de mix van lokale en internationale partners ontstond een representatief beeld van uiteenlopende teeltomstandigheden, energiebronnen en logistieke processen. Voor de berekeningen en analyses werd de Carbon Added Accounting (CAA)-methode gebruikt, die te vergelijken is met btw in rekening brengen. Ieders aandeel in de CO₂-uitstoot wordt doorberekend. Omdat bedrijven ook een indicatie geven van de kwaliteit van hun data, wordt de betrouwbaarheid van de totaalcijfers duidelijk. Dat zorgt er ook voor dat de data eenvoudig verifieerbaar zijn door een accountant, zodat de resultaten meteen kunnen worden opgenomen in een jaarverslag.

Resultaten en hotspots

Hoewel de CO₂-impact per plantensoort verschilde, kwamen drie duidelijke emissiedrijvers naar voren. Energieverbruik (met name warmte uit warmte krachtkoppeling (WKK)-installaties en fossiel opgewekte elektriciteit), potgrond (door samenstelling en transportafstanden) en transport. Andere factoren, zoals meststoffen en directe emissies, hadden een relatief beperkte invloed vergeleken met de dominante hotspots.Data verzamelen kan duidelijk efficiënter. Door data te verzamelen voor de grootste emissiebronnen en verder betrouwbare standaardwaarden te gebruiken, beperken bedrijven de administratieve lasten zonder dat de datakwaliteit afneemt.

Er blijkt ook behoefte te zijn aan sectorbrede richtlijnen en uniforme tools om CAA consistent toe te passen, zodat bedrijven zelf berekeningen kunnen uitvoeren en resultaten beter vergelijkbaar worden. Ook het ontbreken van een breed gedragen emissiefactor voor aardwarmte is een belangrijk aandachtspunt, omdat dat een nauwkeurige impactberekening in de weg staat. De EU zou dan ook een betrouwbare emissiefactor moeten ontwikkelen.

PEFCR en CAA

Tijdens de pilot werden Product Environmental Footprint Category Rules (PEFCR), gestandaardiseerde regels voor het meten van milieu-impact van producten) en Carbon Added Accounting-methode (CAA) met elkaar vergeleken en bleken er duidelijke verschillen te zijn. Zo biedt PEFCR een uitgebreid Life Cycle Analyses (LCA)-kader voor diepgaande milieuanalyses, maar is het gebruik complex en tijdsintensief. CAA is eenvoudiger en richt zich uitsluitend op daadwerkelijk gerealiseerde CO₂-emissies. Het is gebruiksvriendelijker en sneller toepasbaar voor bedrijven die vooral inzicht willen krijgen in hun belangrijkste emissiedrijvers. CAA vormt daarmee een waardevolle aanvulling op de PEFCR-systematiek, vooral voor organisaties die hun CO₂-rapportages willen opschalen zonder direct een volledige LCA-studie uit te voeren.

Conclusie

Voor de deelnemende partijen vormen de opgedane inzichten een eerste stap richting meer transparantie in hun waardeketen. Zij kunnen nu vervolgstappen zetten door voor meer producten de footprint te berekenen en gericht uitstoot te verminderen op basis van de geïdentificeerde hotspots. De resultaten tonen aan dat de CAA-methode — met enkele gerichte verfijningen — kan uitgroeien tot een krachtig, toegankelijk en schaalbaar instrument voor betrouwbare CO₂-rapportages binnen de sierteeltsector.