Van brandstofverbruik naar lagere schatting stikstofuitstoot: direct toepasbare rekenregel voor bouwmachines
Gepubliceerd op 2 februari 2026Het TSL-meetprogramma heeft meer dan 500 bouwmachines continu gemonitord op brandstof verbruik en stikstofuitstoot. Het onderzoek toont aan dat de werkelijke uitstoot gemiddeld 40% lager ligt dan de AUB-methode met standaard waarden (6% AdBlue) voorspelt, met uitschieters tot 90% lager. Deze verschillen worden later dit jaar doorgevoerd in AERIUS, maar met een rekenregel op basis van enkel het brandstofverbruik kan nu al met lagere uitstoot gerekend worden in veel gevallen.
TNO-rapport (R11077) laat zien hoe brandstofverbruik vertaald kan worden naar motorbelasting en AdBlue-percentage, dat vervolgens gebruikt kan worden in de AUB-methode. Deze inzichten maken het mogelijk om tijdens de vergunningsaanvraag met lagere uitstootwaarden te rekenen.
Van brandstofverbruik naar AdBlue-percentage
De sleutel zit in de motorbelasting. Hoe hoger de motorbelasting, hoe efficiënter het uitlaatgasnabehandelingssysteem werkt en hoe hoger het AdBlue-verbruik. Een hoger AdBlue-percentage betekent lagere NOx-uitstoot.
TNO beschrijft in het rapport hoe motorbelasting ingeschat kan worden uit brandstofverbruik:
- Motorbelasting (%) = (Brandstofverbruik in L/uur × 4) / Maximaal motorvermogen in kW
- Voorbeeld: Een graafmachine met 150 kW maximaal vermogen verbruikt 15 liter per uur. Motorbelasting: (15 × 4) / 150 = 40%.
TNO rapporteert het volgende verband tussen motorbelasting en AdBlue-verbruik:
De meetgegevens van de gemeten machines in het TSL-programma bevestigen deze verbanden. TNO en de Topsector werken momenteel samen aan volledige validatie op basis van de nieuwe meetgegevens.
Drie stappen naar lagere uitstoot
- Bepaal het brandstofverbruik: Gebruik logboeken, tankgegevens of sensor-data
- Bereken de motorbelasting: Pas de rekenregel uit het TNO-rapport toe
- Gebruik het bijbehorende AdBlue-percentage: Voer dit in bij de AERIUS-berekening met de AUB-methode
Direct toepasbaar met eigen data
Deze methode vereist geen extra investeringen, alleen je eigen verbruiksdata. Voor machines met bekend brandstofverbruik uit eerdere projecten is de aanpak direct toepasbaar. Monitor tijdens uitvoering het werkelijke brandstofverbruik om je aannames te kunnen onderbouwen.
