Interview: Kentenbrede aanpak versterkt zeecontainertransport naar het achterland
De vele extra zeecontainers die de komende jaren in de haven van Rotterdam gaan aankomen, kunnen best via de bestaande infrastructuur naar het achterland worden vervoerd, blijkt uit onderzoek van Topsector Logistiek. Dat het containertransport van en naar de zeehavens toch dreigt vast te lopen, komt door de gebrekkige afstemming tussen ketenschakels. Een praktisch model moet uitkomst bieden. Alle betrokken partijen vinden hierin handvatten om ketenbrede verbeteringen door te voeren en de achterlandproductiviteit te vergroten. Zo blijft de Nederlandse logistiek in beweging. Kennisinstellingen en overheden spelen daarbij zeker een rol, maar “uiteindelijk zijn het de ketenpartijen zelf die het moeten laten gebeuren”, stelt Sophie Broere
Ketenoplossingen
Sophie werkt als projectontwikkelaar smart logistics bij SmartPort. Smartport en Topsector Logistiek gaven samen opdracht aan Rebel Group om te onderzoeken hoe het is gesteld met de achterlandproductiviteit van de Rotterdamse haven en hoe de achterlandketen efficiënter kan functioneren.
“Onze onderzoeken zijn vaak gericht op technologische of methode-ontwikkelingen om problemen in de logistiek op te lossen”, aldus Sophie. “Dit onderzoek richt zich meer op het fundament onder de containerketen. Op welke ketenpartijen met elkaar moeten optimaliseren om de throughput van containers in het hele achterland te verhogen. Het is een andere denkwijze, die ik heel interessant vind. Niet kijken naar de optimalisatie van allemaal kleine stukjes in de keten, maar naar het hele systeem. Welke factoren bepalen en beïnvloeden de productiviteit van die hele keten en welke niet? Als je dat weet, kan je bepalen aan welke knoppen je moet draaien.”
Optimalisaties aantoonbaar maken
Uit het onderzoek, en uit de ervaring in de aanloop naar dit onderzoek, bleek dat samenwerking in de logistieke keten nog steeds best lastig is. Tegelijkertijd is de noodzaak daartoe groot, want haperingen in de keten zorgen voor een cascade-effect en hebben verderop in de keten exponentieel veel invloed op de productiviteit. Sophie: “Er wordt veel gesproken over het vergroten van capaciteit, zonder dat duidelijk is wat dit doet voor de achterlandproductiviteit. Hoe kunnen we met elkaar de beschikbare ruimte en modaliteiten beter benutten? In de praktijk heeft iedereen verschillende belangen en is samenwerken niet altijd vanzelfsprekend.
“De belangen moet je kunnen onderbouwen. Ik denk dat dit onderzoek daarbij een eerste stap is, omdat je daarmee goed kan bewijzen wat er in de hele keten van de achterlandproductiviteit te optimaliseren valt. Als je dat goed kan aantonen, denk ik dat partijen daarbij willen aanhaken, om er iets mee te doen. Het gaat echt om de onderbouwing. Uiteindelijk zou je dat ook in cijfers willen uitdrukken, als ondersteuning om te laten zien wat er mogelijk is, ook door nieuwe manieren van data delen en AI bijvoorbeeld. Natuurlijk moeten partijen en mensen uiteindelijk de daadwerkelijke stap zetten, maar dit helpt enorm.”
Integrale aanpak
Het rapport benadrukt het belang van ketenbrede coördinatie. Wat is daar volgens Sophie voor nodig vanuit bedrijven, kennisinstellingen en de overheid? “Je ziet dat er best veel wordt georganiseerd om die partijen bij elkaar te brengen. Toch zie je ook dat de thema’s soms te groot lijken om op te pakken. Met deze factoren kunnen partijen gericht aan de slag om een concreet project op te pakken, dat bijdraagt aan de productiviteit in de hele keten.”
“Soms ontbreekt het nog aan daadkracht”, stelt Sophie. “We weten dat er een productiviteitsprobleem is. We weten dat er allemaal verschillende manieren zijn om dat op te lossen, om de productiviteit te verbeteren. Maar waarom gebeurt het dan niet? Ik denk dat daar toch afspraken over gemaakt moeten worden. Iedereen ziet dat de logistiek op een gegeven moment gaat vastlopen, maar toch wachten we net zo lang tot het misschien al zover is.”
Scenario's en oplossingen
“Kennisinstellingen hebben daarbij de rol om scenario’s te berekenen, om te laten zien: als we niets doen, gaat het er misschien zo uitzien. En om verschillende oplossingsrichtingen in kaart te brengen. De overheden hebben we nodig om mee te denken over regelgeving of subsidies om te kunnen sturen. Maar uiteindelijk zijn het de ketenpartijen zelf die het moeten laten gebeuren. Zij moeten de samenwerking met andere partijen aangaan om dit in gang te zetten.”
“Wat mij betreft heeft dit onderzoek echt impact gehad als er meer samen wordt gewerkt aan oplossingen die betrekking hebben op de geïdentificeerde factoren. Dat partijen inzien dat een sterk achterland bijdraagt aan de concurrentiepositie van de hele keten en dus in de toekomst keuzes maken die rekening houden met die impact op de hele keten en niet alleen met hun eigen belang. In dat geval kun je de keten echt optimaliseren en neemt de productiviteit toe. Wat ik heel belangrijk vind, is dat de uitstoot daarmee ook afneemt. Dat we op een meer duurzame manier met het transportsysteem omgaan.”
