“We hebben álle modaliteiten nodig om de logistiek te laten floreren”

Hoe zorgen we dat goederen ook in de toekomst op tijd worden geleverd, terwijl de Nederlandse wegen steeds verder dichtslibben en het tekort aan chauffeurs toeneemt? En hoe verduurzamen we tegelijkertijd de logistiek om in 2050 aan de wettelijke zero-emissie-eisen te voldoen? Multimodaal goederenvervoer kan daaraan bijdragen. Topsector Logistiek zoekt daarom in het programma Multimodaal Goederenvervoer naar praktische oplossingen, die tevens bijdragen aan het behoud van concurrentiekracht. “Ons doel is dat zoveel mogelijk bedrijven hier hun voordeel mee kunnen doen.”

Intensieve samenwerking

“Binnen het programma Multimodaal Goederenvervoer buig ik me samen met de stuurgroep, bedrijven, kennisinstellingen en overheid over de vraag hoe we invulling kunnen geven aan een duurzaam, bestendig en veerkrachtig logistiek systeem,” vertelt Kim Hazelaar, programmamanager bij Topsector Logistiek. Daarbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met brede welvaart en leefbaarheid. “TKI Dinalog richt zich daarbij op de onderzoekskant voor de langere termijn, terwijl wij inzetten op opschaling, waarvoor we kennis opdoen in kortlopende projecten. We kijken wat de sector nodig heeft en ontwikkelen vervolgens handvatten die bedrijven verder helpen. We werken daarom intensief samen met alle partijen uit de sector. Het is heel mooi dat zij er tijd in willen steken. Dat we samen kijken naar wat wél kan binnen de regels. En dat we het binnen ons netwerk ook kunnen aankaarten als wij gezamenlijk denken dat er een regelwijziging nodig is. Zo kunnen we concrete stappen zetten.”
Om dat te realiseren dienen alle geleerde lessen uit de projecten ook te landen in de dagelijkse praktijk. Dat gebeurt bijvoorbeeld via trainingen, infographics of afwegingskaders. “Ons doel is dat zoveel mogelijk bedrijven hier profijt van hebben.”

Corridors van de Toekomst

Het programma Multimodaal Goederenvervoer is opgesplitst in drie hoofdthema’s, waarbij in projecten aan de onderliggende deelonderwerpen wordt gewerkt. Het eerste thema is Corridors van de Toekomst. Kim: “Hierin kijken we hoe multimodaal goederenvervoer er in de toekomst uitziet, als dat in 2050 zero-emissie moet zijn. Welke impact hebben ontwikkelingen als circulariteit, brede welvaart en schaarste op multimodaal goederenvervoer? Ook geopolitieke ontwikkelingen spelen een rol. Hoe zorgen we bijvoorbeeld voor meer strategische autonomie voor Europa, zodat we kunnen anticiperen op wijzigingen in ketens van en naar de VS en China? Dat zal wellicht zorgen voor andere goederenstromen, terwijl circulariteit zal zorgen voor nieuwe goederenstromen. Ook ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving en AI hebben gevolgen. Welke impact heeft de ontwikkeling van autonome vrachtwagens en binnenvaartschepen bijvoorbeeld? En hoe ga je daar nu al strategisch mee om?”

“De vraag is wat ondernemers vandaag al kunnen doen om zich voor te bereiden op de logistiek van morgen. Zo’n duurzaam, veerkrachtig en bestendig logistiek systeem ontstaat niet ineens”, benadrukt Kim. “Daar moeten we stap voor stap naartoe werken. Daarom delen we kennis en ontwikkelen we tools om handvatten te bieden. Zo hebben we bijvoorbeeld in kaart gebracht hoe bestaande kleinere binnenvaartschepen kunnen hybridiseren en wat de financiële haalbaarheid daarvan is.”

Leveringszekerheid

Het tweede thema is Leveringszekerheid. Daarbij gaat het om het stroomlijnen van de supply chain en de juiste keuzes maken in tijden van schaarste. “Die medaille heeft twee kanten”, aldus Kim. “Aan de ene kant wil je de capaciteit van infrastructuur en modaliteiten optimaal benutten. Aan de andere kant maakt dat het systeem kwetsbaar voor verstoringen. We moeten dus een balans zoeken.”
Volgens Kim zit er nog veel ruimte in de supply chains, mede door tegenstrijdige belangen van de verschillende schakels. “Iedereen optimaliseert voor zichzelf, maar wat is voor het hele systeem optimaal? Dat onderzoeken we.”
Daarnaast is er aandacht voor omgaan met verstoringen. “We wéten dat die gaan plaatsvinden”, stelt Kim. “Je weet dat er een keer laag of hoog water komt. Je weet dat Rijkswaterstaat gaat renoveren. Maar er zijn ook scenario’s die je niet voorziet, zoals corona of het schip in het Suezkanaal dat dwars lag. Wij onderzoeken hoe we ons daar als sector beter op kunnen voorbereiden.”

Joint Corridors Off-Road

Het derde thema, Joint Corridors Off-Road (JCOR), onderzoekt hoe partijen gezamenlijk voordeel kunnen halen uit multimodaal goederenvervoer. Organisaties met dezelfde logistieke behoeften worden met elkaar in contact gebracht, om vracht te bundelen en te vervoeren via water of spoor. Hiervoor is samen met verladers, transporteurs, expediteurs, terminals en operators een ecosysteem ontwikkeld van hoogfrequente spoor- en binnenvaartverbindingen. “Door modaliteiten slim te combineren, kunnen bedrijven hun goederen efficiënter en milieuvriendelijker vervoeren én sneller schakelen bij verstoringen. Ze zijn dus veerkrachtiger en toekomstbestendiger”, aldus Kim. Daarnaast maakt JCOR voor alle Nederlandse bedrijventerreinen inzichtelijk welke productiviteitsverbetering in transport haalbaar is met concrete tijdwinst en kostenbesparing op de vrachtwagenheffing, dankzij trucktijdreductie (TTR) via multimodaal goederenvervoer naar de Maasvlakte.

Anticiperen op duurzaamheid

Het is voor bedrijven verstandig om nu al na te denken over de impact van hun logistieke handelingen op de infrastructuur en samenleving en passende keuzes te maken, vindt Kim. “Brede welvaart wordt de nieuwe licence to operate. Je zult als bedrijf moeten meebewegen. Door proactief te laten zien dat je naast geld verdienen ook rekening houdt met de omgeving, heb je als bedrijf bestaansrecht richting de toekomst. Je kan beter uit eigen initiatief iets doen, dan dat je wordt gedwongen. Dan word je een speelbal van de politiek.”
“Ik vind het heel tof dat ik ondernemers mag helpen met de vraag hoe zij kunnen verduurzamen in een multimodaal systeem. Om nieuwe perspectieven te bieden. Het is zo belangrijk dat partijen zich ervan bewust worden dat we álle modaliteiten nodig hebben om de logistiek te laten floreren.”
“Het zou helemaal mooi zijn als mensen logistiek niet langer als een kostenpost zien, maar als een waardepost. Want het is de logistiek die zorgt voor volle schappen en verse producten in de winkels, tijdig geleverde medicijnen en zoveel meer.”

Relevantie voor Nederlandse logistiek

“Ik wil maatschappelijke impact maken”, vertelt Kim. “Het is logisch dat er geld moet worden verdiend, maar het is mijn drijfveer om ervoor te zorgen dat we ons daar niet op blind staren. Om dat op te pakken en verder te brengen vind ik superleuk. Het enthousiasme dat daarbij vrijkomt, ook bij andere partijen, helpt daar zeker bij.” Lachend: “Soms ben ik een iets te grote dromer, maar het is ook leuk dat ik frisse ideeën kan inbrengen. Het is mooi om uit te gaan van het positieve. Om samen met anderen oplossingen te zoeken om te verduurzamen en daarbij verder te kijken dan je neus lang is.”
Het programma loopt aan het eind van dit jaar af, maar de ambitie reikt verder. “We hopen aan te tonen dat wat we doen zo relevant is voor de toekomstbestendigheid van de Nederlandse logistiek en samenleving, dat we een doorstart kunnen maken”, besluit Kim. “Een duurzaam, veerkrachtig en een bestendig logistiek systeem voor multimodaal goederenvervoer: dat is echt het langetermijndoel waar we naar streven.”

Meer weten?

Wil je meer weten over het programma Multimodaal Goederenvervoer? Op de website van Topsector Logistiek vind je meer informatie. Je kan ook contact opnemen met Kim Hazelaar, via Kim.Hazelaar@TopsectorLogistiek.nl.