Nieuwe en veranderende goederenstromen in energie

De energietransitie leidt de komende decennia tot substantiële veranderingen van goederenstromen gerelateerd aan energie. Fossiele brandstoffen nemen af, hernieuwbare brandstoffen groeien. Om inzicht te krijgen in de gevolgen hiervan voor het multimodale vervoerssysteem hebben Berenschot en CE Delft in opdracht van Topsector Logistiek een nulmeting uitgevoerd.

Doel

Het doel van dit onderzoek was om in kaart te brengen welke nieuwe en veranderende goederenstromen de energietransitie met zich meebrengt en wat de impact daarvan is op het multimodale vervoerssysteem in Nederland. Uit 18 geïdentificeerde energiestromen zijn via een multicriteria-analyse vier energiedragers geselecteerd voor nadere uitwerking: biobrandstoffen, waterstof, e-fuels en elektriciteit-gerelateerde stromen (batterijen, kernafval en biomassa).

Inhoud

Het onderzoek is uitgevoerd via deskresearch, data-analyse en interviews met betrokken partijen. Per energiedrager is onderzocht:

• de verwachte volumeontwikkeling richting 2035 en 2050;
• de wijze van transport (pijpleiding, weg, water, spoor);
• de inpasbaarheid in het bestaande multimodale vervoerssysteem;
• en mogelijke knelpunten, waaronder veiligheidsaspecten.

Zo groeit waterstof sterk richting 2050 (100–175 TWh), maar verloopt het transport voornamelijk via het Waterstofnetwerk Nederland. Biobrandstoffen zijn grotendeels inpasbaar in bestaande infrastructuur, terwijl e-fuels vooral relevant worden voor lucht- en scheepvaart. Elektriciteit-gerelateerde stromen (batterijen, kernafval, biomassa) vragen weinig extra van het multimodale systeem.

Resultaten

De onderzochte energiestromen zijn overwegend goed inpasbaar in het huidige vervoerssysteem. De belangrijkste aandachtspunten liggen bij de veiligheidsaspecten van waterstof en e-ammoniak, en bij de afstemming tussen biobrandstoffen en e-fuels in gedeelde pijpleidinginfrastructuur. Het rapport biedt daarmee een nulmeting die als basis dient voor vervolgonderzoek en beleidsvorming rond de logistieke gevolgen van de energietransitie.