Intratuin en Welkoop brengen ketenbrede CO2-uitstoot van producten in kaart

Tijdens het congres ‘Toekomst van logistiek’, dat Topsector Logistiek op 29 september jl. organiseerde, werd een breed scala aan praktische oplossingen en innovaties gepresenteerd voor de logistiek van morgen. Zo blijven bedrijven én de Nederlandse samenleving bereikbaar, concurrerend en toekomstbestendig. In een van de 21 deelsessies die werden gehouden, deelden Intratuin en Welkoop hun gezamenlijke ervaringen met het in kaart brengen van CO2-uitstoot van een product: van cradle to grave. Dat levert naast uitstootdata een schat aan informatie op.

Sturen op verduurzamen

In januari van dit jaar startten Intratuin en Welkoop met ondersteuning van Topsector Logistiek een ketenbreed project om de CO₂-uitstoot van diverse producten uit de tuinbranche inzichtelijk te maken. Het doel was om beter inzicht te krijgen in de CO2-uitstoot op productniveau en de datakwaliteit te verbeteren. De opgedane inzichten en lessen worden gedeeld, onder andere in samenwerking met Tuinbranche Nederland. “We willen niet alleen praten over verduurzaming, maar er ook écht op kunnen sturen,” aldus de initiatiefnemers in een eerder artikel. Tijdens een deelsessie op het congres lieten Matthijs Hermkens, mvo-manager bij Welkoop, en Elise Wieringa, duurzaamheidsmanager bij Intratuin, zien hoe je vanuit retailperspectief aan de slag kunt gaan met sturen op CO2 in de keten.

Helemaal vanzelfsprekend was de samenwerking tussen Intratuin en Welkoop niet, maar: “Je moet over je commerciële schaduw heenstappen en samen verduurzamen”, vindt Elise. “We hebben veel dezelfde producten in het schap liggen; waarom zou je dan ieder voor zich aan de slag gaan?”
De consument vraagt niet zozeer om duurzaamheid, maar verwacht wel dat retailers de goede dingen doen, merkt Elise. Een CO2-meting kan dan helpen om inzicht te krijgen in welke producten moeten verbeteren. Het wordt een stuurmechanisme om tot een assortiment van de toekomst te komen.

Ketenbrede CO2-berekening

Binnen het project was het vooral zaak om helder te krijgen hoe je zo’n ketenbrede CO2-berekening met alle betrokken partijen aanpakt. Wat en wie heb je daarvoor nodig? De eerste keuze betrof de selectie van een Product Carbon Footprinting-tool. Dat werd ROOT Sustainability, vanwege de retailfocus. Daarna volgde de keuze voor producten en leveranciers. Beide winkels hebben vele duizenden producten in het schap liggen, dus er moest een selectie worden gemaakt. Uiteindelijk werden zo’n dertig producten en vijftien leveranciers geselecteerd. Daarbij is ook gekeken of de uitkomsten van ieder product met enige marge konden worden doorvertaald naar andere producten in dezelfde productcategorie. Alle geselecteerde producten zijn van grondstof tot het einde van de levenscyclus tegen het licht gehouden, om helder te krijgen waar de grootste milieu-impact zat. Daarbij lag de focus op de focus op de grondstoffen, materialen en het productieproces.

Na de productkeuze werd de tool ingericht en werden data bij de leveranciers opgehaald, waarmee berekeningen werden gemaakt. “Bij alle relevante gesprekken hebben we ook mensen van de afdelingen inkoop, verkoop en supply chain betrokken”, vertelt Elise. “We hebben de resultaten ook steeds met ze gedeeld. Het maakte de leveranciers duidelijk dat we dit serieus nemen en zo begrijpen onze eigen mensen ook wat er speelt. Het zorgde er bovendien voor dat ze super enthousiast waren. Zij wilden het liefst van nóg meer producten de ketenbrede footprint berekenen.”

De impact van een tuinset

Matthijs gaat in op een concreet voorbeeld uit hun pilot: een aluminium tuinset, die in China wordt geproduceerd. Terwijl je zou verwachten dat juist het transport naar Nederland de meeste uitstoot zou veroorzaken, blijkt dat in de praktijk niet het geval. Het transport neemt maar iets meer dan drie procent van de uitstoot voor zijn rekening, terwijl het aluminium frame voor ruim tachtig procent van de uitstoot verantwoordelijk is. Zulke cijfers geven meteen aanleiding om met een leverancier in gesprek te gaan. “De keuze voor gerecycled aluminium zou al een enorm verschil maken”, aldus Matthijs. “De leverancier is heel enthousiast over deze inzichten en is al op zoek naar alternatieven.”

Uitstoot- én stuurinformatie

Bij hondenbrokken is gekeken naar een eigen merk en is er bijvoorbeeld mogelijk milieuwinst te behalen door de rijst uit het product te vervangen door tarwe. Op een wereldwijde speler kunnen Intratuin en Welkoop helaas niet sturen, maar “we kunnen wel sturen op de samenstelling van onze huismerken en zo impact maken”, aldus Matthijs. Zo vallen er alsnog verbeteringen in de uitstoot te realiseren.
Naast inzicht in de CO2-uitstoot levert de PCF-tool een schat aan andere informatie op. Zo is er stuurinformatie voorhanden om artikelen, ketens en toekomstige compliance beter te organiseren. Want quick-wins zijn mooi, maar het is ook belangrijk om afwegingen te maken voor de lange termijn. Zoals met de aluminium tuinset: “Dat is impact. Dáár kunnen we verschil maken,” aldus Matthijs.

We hebben elkaar nodig

De belangrijkste lessen uit dit project? Tooling en standaardisatie zijn nodig om op een gestandaardiseerde manier te werken en te rapporteren, zodat je resultaten met elkaar kan vergelijken. Ook vertrouwen en governance zijn belangrijk. “Het was voor ons heel prettig dat een onafhankelijke partij als Topsector Logistiek betrokken was en partijen benaderde,” merkte Elise. Je hebt een open gesprek nodig over vertrouwen, data en datagebruik. En ten slotte: “We hebben elkaar nodig. Zo’n ketenbrede berekening kan je niet alleen maken: je moet samenwerken in de keten, met experts én met concurrenten.” Om vervolgens een vervolgstap te zetten, kunnen de uitkomsten van de metingen als praatstuk met de leveranciers worden gebruikt, maar ook daarbij is samenwerking essentieel.
Met projecten zoals dit werkt Topsector Logistiek aan praktische methodes om CO2-ketenberekeningen betaalbaar en schaalbaar te maken en zetten Intratuin en Welkoop, samen met de Tuinbranche, concrete stappen naar een zo duurzaam mogelijk assortiment van de toekomst.

Meer informatie

Wil je meer weten over het project of wat het voor jouw organistatie kan betekenen? Neem dan contact op met Peter Jasperse peter.jasperse@TopsectorLogistiek.nl.