“De toekomst van logistiek is vandaag”

Verduurzaming, stijgende brandstofprijzen, onderhoudswerkzaamheden aan de infrastructuur en personeelstekorten: de logistieke sector staat voor flinke uitdagingen. Toch was de stemming bij Toekomst van Logistiek, het congres van Topsector Logistiek dat op 29 september in De Flint in Amersfoort werd gehouden, uitermate positief. De ruim 550 deelnemers zagen de uitdagingen, maar vooral ook kansen en mogelijke oplossingen. Innovaties en samenwerkingen spelen daarbij een belangrijke rol. En juist die twee aspecten kwamen deze dag uitgebreid aan bod. Van nieuwe kennis en technologie tot concrete toepassingen in de praktijk: de toekomst van logistiek werd tijdens dit congres zichtbaar, voelbaar en bespreekbaar. Daarbij gaf minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat aan zich te willen inzetten voor de komst van een nieuw logistiek innovatieprogramma.

Bekijk ook de fotogalerij onderaan de pagina!

Nieuw logistiek innovatieprogramma

Er liggen inderdaad de nodige uitdagingen op ons logistieke pad, stelt Ronald Paul, voorzitter van Topsector Logistiek. Gelukkig zijn er echter ook – mede door de vele samenwerkingen tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden die Topsector Logistiek initieerde – veel innovaties en oplossingen ontwikkeld. Hij is trots op de resultaten. “Door de vele samenwerkingen hebben we een mooie bijdrage geleverd aan bereikbaarheid, weerbaarheid, digitalisering, leefbaarheid én welzijn. Want onze huidige welvaart is zonder logistiek niet mogelijk. Logistiek levert ontzettend veel op.” Hij benadrukt dat we vooral bekend moeten maken wat we allemaal al doen, zodat er meer begrip komt voor het belang van logistiek voor heel Nederland.

Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat onderstreept dat belang in een videoboodschap: zonder logistiek staat Nederland stil. We moeten ons dus afvragen wat er nodig is om in beweging te blijven. We moeten meeveranderen met de wereld, innoveren, samenwerken en zorgen dat Nederland het logistieke hart van Europa blijft. Het topsectorenbeleid is dit jaar beëindigd, maar het missie-gedreven innovatiebeleid gaat door. Daarnaast komt er, zo gaf hij aan, een nieuw logistiek innovatieprogramma dat moet bijdragen aan het vinden van ketenbrede oplossingen.

Er is nú actie nodig

Als het aan Jacco Vonhof, voorzitter van Deltalinqs, ligt, moeten we nú actie ondernemen om onze logistieke positie in de wereld veilig te stellen. Vonhof vraagt de overheid dan ook de herstelwerkzaamheden aan infra te versnellen waar mogelijk. “De toekomst van logistiek is vandaag.”
Dat vraagt ook dat we nadenken over het beter benutten van de huidige infrastructuur en bestaande logistieke stromen. Is het wel logisch dat die grotendeels samenvallen met de piekdruktes van personenvervoer? Waarom zijn alle bedrijven tussen negen en vijf actief? Kan dat niet anders?

Om echt te versnellen en op te schalen, is focus nodig, stelt Vonhof. “Kies een klein aantal van de meest impactvolle projecten uit de vele pilots en zet daar al het geld op in.” Ook moet er een nieuw model van groei komen, waarin klimaatuitdagingen, modal shift, arbeidsmarktproblematiek, (digitale) infrastructuur en een soevereine EU een plek krijgen. Dus niet méér van hetzelfde, maar echte vernieuwing. Dat is nodig, aldus Vonhof, want: “We zijn de logistieke hotspot van de wereld en we gaan ervoor knokken om dat te blijven.”

Panel en publiek

Maar hoe kijken de congresdeelnemers uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid naar de problemen en mogelijke oplossingen? Tijdens een paneldiscussie krijgen ze de kans hun mening te geven. De stelling ‘laat personenvervoer maar omrijden, logistiek gaat voor’ gaat vrijwel iedereen te ver, maar spitsheffing voor personenvervoer ziet de grote meerderheid echter zeker als een optie. Ook de stelling ‘wie weigert data en laadruimte te delen, kan straks de weg niet meer op’ kan rekenen op een overgrote meerderheid van positieve stemmen. Dylan Koenders, directeur algemeen bereikbaarheidsbeleid bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ziet dit echter als “een laatste redmiddel”. Annemarie Withag-Terpstra, General Manager ITG Midden, vindt dwang geen optie. Zij ziet de oplossing vooral in samenwerken. In samen oplossingen zoeken.

Het leeuwendeel van de aanwezigen vindt het onzin dat kennisinstellingen alleen logistiek onderzoek moeten doen dat direct bruikbaar is voor bedrijven. “Het is de kracht van kennisinstellingen om juist te werken aan innovaties die impact hebben op lange termijn. Die zorgen voor een multipliereffect”, vindt Jan Fransoo, Professor of Operations and Logistics Management bij Tilburg University

Innovaties en handvatten voor het bedrijfsleven

Aansluitend verspreiden de deelnemers zich in twee rondes over 21 sessies, waarin de opgedane kennis van de afgelopen jaren wordt gedeeld. De onderwerpen lopen uiteen. Leveren in de stad, bouwen in de buurt, bijvoorbeeld. Hoe draag je bij aan een fijnere stad en vergroot je efficiency? Hoe organiseren we bouw- en goederenstromen slimmer, zodat steden bereikbaar blijven en prettig zijn om in te wonen, werken en ondernemen?
Of verduurzamen en zero-emissielogistiek: waar begin je en hoe houd je het werkbaar? Andere thema’s waren slim samenwerken (in de keten) voor meer resultaat met dezelfde middelen, weerbaarheid en veerkracht binnen een bedrijf of keten en onderzoek en samenleving.
“De sessie over veerkracht was voor mij zeer bruikbaar,” meldt Rudolf Renfurm van Connected Load Carrier, “omdat het juist mkb-bedrijven inzicht geeft in wat ze allemaal kunnen doen om logistieke processen te verbeteren. Dat was verhelderend.”

Logistieke Opschalingsaward en TKI Dinalog Impactaward

Aan het eind van de dag is er speciale aandacht voor zes genomineerde initiatieven en projecten uit de programma’s van Topsector Logistiek en TKI Dinalog. Na een korte pitch mag de zaal zijn stem uitbrengen en aan het eind van de dag worden de winnaars bekendgemaakt. Joint Corridors Off-Road, dat zich inzet voor het bevorderen van logistieke bewegingen via spoor en binnenvaart, is uitgeroepen tot de winnaar van de Logistieke Opschalingsaward. Martinus Broekema, logistiek makelaar uit Groningen, neemt de prijs in ontvangst uit naam van alle betrokkenen. “Je moet samenwerken en je hebt alle corridors nodig”, stelt hij.  

AI-BIPTO was de trotse winnaar van de TKI Dinalog Impact Award 2026. AI-BIPTO vertaalt geavanceerde wetenschappelijke kennis op het gebied van logistieke planning en optimalisatie naar toegankelijke, open source software. De prijs werd overhandigd aan Leon Lan, PhD-kandidaat binnen het project aan de VU Amsterdam, die vanuit zijn promotietraject betrokken was bij dit project: “Ik vind het ontzettend mooi om logistieke puzzels op te lossen en breder beschikbaar te maken.”

Inspiratie voor een nieuwe start

Nu het vorige kabinet heeft besloten het topsectorenbeleid te beëindigen, valt eind november het doek voor Topsector Logistiek als label. Dit congres vormde de afsluiting van een periode van veertien jaar en lichtte enkele van de succesvolle projecten en innovaties uit: concrete hulpmiddelen waarmee bedrijven in transport en logistiek zelf stappen kunnen zetten om te verbeteren.

Hoe kijken deelnemers terug op de dag? “Het is fijn dat er unanimiteit is over het feit dat er opschaling in de praktijk, in het bedrijfsleven, nodig is,” vindt Tom van der Scheide van Transport en Logistiek Nederland. “Als binnenvaartschipper zie ik maar één kant van het plaatje”, aldus Jacco de Beijer, eigenaar van het binnenvaartschip Gendtia. “Het is mooi te ontdekken dat er zoveel bedrijven en studies zijn om zaken te stroomlijnen en beter op elkaar te laten aansluiten. Dat had ik niet verwacht.” Ook Rudolf Renfurm van Connected Load Carrier geeft aan: “Je zit toch in je eigen bubbel. Hier zie je wat er allemaal speelt en dat er eigenlijk al heel veel gaande is. Het heeft me veel inspiratie gebracht.”

Wim Kulik van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat geeft aan: “We staan aan de vooravond van een nieuw innovatieprogramma. Dit congres is een mooie opstap om daarvoor inspiratie op te doen.”De handtekeningen moeten nog worden gezet, maar bij alle partijen is er de wil en intentie om verder te gaan en de logistieke sector én Nederland in beweging te houden".

Het congres Toekomst van Logistiek van Topsector Logistiek, werd georganiseerd door Connekt en TKI Dinalog.

Fotogalerij