• 6 september 2019

Gaat wegvervoer de containerbinnenvaart overvleugelen?

Gaat wegvervoer de containerbinnenvaart overvleugelen?

640 361 Topsector Logistiek

Als de containerbinnenvaart wacht met investeren in duurzame aandrijvingen, dan kan de vrachtwagen een flink deel van de markt overnemen. Dit blijkt uit onderzoek naar de gevolgen van ‘reverse modal shift’ dat de Topsector Logistiek heeft laten doen. 

De binnenvaart transporteert ongeveer een derde van alle containers van en naar de haven van Rotterdam. Naar verwachting blijft de containeroverslag in de Rotterdamse haven de komende decennia groeien. De Nederlandse waterwegen bieden ruim voldoende mogelijkheden voor het vervoer van nog veel meer containers.

Om containerbinnenvaart op de langere termijn concurrerend te houden, wordt veel aandacht besteed aan zowel de beheersing van de wachttijden bij zeeterminals als de uitstootreductie van onder andere CO2. Tijdens en na het jaarcongres van de Topsector Logistiek van 2018 bleek echter dat sommige achterlandterminals serieus rekening houden met het scenario dat wegvervoer zo aantrekkelijk wordt dat containervervoer terug naar de weg gaat. Een zogenaamde ‘reverse modal shift’.

De redenatie is dat innovatie in het wegvervoer wereldwijd wordt aangejaagd. Dat leidt onder meer tot reductie van (CO2– en andere) uitstoot tot vrijwel nul, reductie van personeelskosten door  semi-automatisch rijden, platooning en extra lange vrachtwagens met meer capaciteit. Als wegvervoer veel sneller groener wordt dan de binnenvaart en het prijsverschil afneemt, dan laten bedrijven naar verwachting containers ’s nachts over de weg vervoeren.

Anderen schatten in dat door extra vrachtverkeer de congestie op de weg zo toeneemt, dat dit een ‘natuurlijke rem’ vormt voor de reverse modal shift. Weer anderen vermoeden dat een toename van het (zware) verkeer over de weg tot forse extra onderhoudskosten leidt van de weginfrastructuur. Voor de Topsector Logistiek waren deze geluiden genoeg reden om onderzoek te laten doen naar de eventuele gevolgen voor beheer en onderhoud, congestie en verkeersveiligheid: wat als het containertransport inderdaad teruggaat naar de weg?

Uit het onderzoek, uitgevoerd door Panteia, TNO en Traimco blijkt dat als 70% van de huidige containerstromen van de binnenvaart terug naar de weg zou gaan, de congestie slechts op enkele plekken toeneemt. Voor het wegennet als geheel zorgt het nauwelijks voor extra problemen, omdat na het eerste deel van de A15 de verkeersstromen snel splitsen. Lokaal ontstaat wel meer (kans op) filevorming tijdens de spits. Dit is vooral het geval tussen de Maasvlakte en de Ring Rotterdam. Een ‘ natuurlijke rem’ op een mogelijke reverse modal shift wordt niet verwacht.

De toename van het vrachtverkeer zorgt volgens het onderzoek voor een relatief beperkte toename van het wegonderhoud. Ook het effect op de verkeersveiligheid is beperkt. Het onderzoek benadrukt daarmee de noodzaak om de concurrentiepositie van de binnenvaart te versterken. Naast uitstootreductie is een naadloze afhandeling van belang.

Meer weten? Lees het rapport Impactschatting-risico-reverse-modal-shift-containervervoer-31052019-Ultrafinal.pdf.